Όταν ο γνώριμος ρυθμός δεν ταιριάζει πια

Μια αλλαγή μπορεί να γίνει αισθητή πριν αλλάξει το περιεχόμενο της ζωής. Οι ίδιες πράξεις παραμένουν, όμως ο ρυθμός τους δεν ταιριάζει πια. Η πρωινή προετοιμασία χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Μια συνάντηση που κάποτε χωρούσε φυσικά στην εβδομάδα αρχίζει να μοιάζει στενή. Μια εργασία ολοκληρώνεται γρήγορα και αφήνει κενό, ενώ παλιότερα καταλάμβανε ολόκληρη την προσοχή. Δεν έχει εμφανιστεί απαραίτητα νέα κατεύθυνση. Έχει αλλάξει πρώτα η σχέση με τον χρόνο του γνώριμου.

Ο ρυθμός είναι εύκολο να θεωρηθεί ουδέτερο δοχείο. Οι ώρες, οι προθεσμίες και οι επαναλήψεις μοιάζουν να οργανώνουν απλώς όσα ήδη έχουν αποφασιστεί. Στην καθημερινή ζωή όμως συμμετέχουν στο νόημά τους. Άλλη είναι μια συνομιλία που έχει χώρο και άλλη η ίδια συνομιλία όταν στριμώχνεται ανάμεσα σε δύο υποχρεώσεις. Άλλη είναι μια πράξη που επιστρέφει από επιλογή και άλλη όταν επαναλαμβάνεται επειδή κανείς δεν εξέτασε αν εξακολουθεί να χρειάζεται.

Το γνώριμο μπορεί να παραμένει ίδιο και να έχει πάψει να κατοικείται με τον ίδιο χρόνο.

Μερικές φορές ο άνθρωπος προσπαθεί να διορθώσει την ασυμφωνία επιταχύνοντας. Οργανώνει καλύτερα, αφαιρεί διαλείμματα, συνδυάζει περισσότερες πράξεις και ζητά από το σώμα να ακολουθήσει τον παλιό όγκο με μικρότερο διαθέσιμο χρόνο. Για λίγο αυτό μπορεί να λειτουργήσει. Άλλοτε η δυσκολία δεν βρίσκεται στην οργάνωση. Βρίσκεται στο ότι μια προηγούμενη διάταξη δεν αντιστοιχεί πια στις σημερινές δυνάμεις, ανάγκες ή προτεραιότητες.

Υπάρχει και η αντίθετη μεταβολή. Κάτι που κινούνταν αργά ζητά τώρα πιο άμεση θέση. Μια συζήτηση που αναβαλλόταν έχει ήδη επηρεάσει τη σχέση. Μια απόφαση έχει συγκεντρώσει αρκετά στοιχεία και η περαιτέρω καθυστέρηση δεν προσθέτει καθαρότητα. Η επιτάχυνση δεν είναι πάντοτε παρόρμηση, όπως η βραδύτητα δεν είναι πάντοτε φροντίδα. Ο χρόνος αποκτά νόημα από αυτό που πραγματικά συμβαίνει μέσα του.

Η αλλαγή μερικές φορές ακούγεται πρώτα σαν ένας ρυθμός που δεν χωρά πια τη ζωή.

Ο ρυθμός συναντά το σώμα, τις σχέσεις και τις πραγματικές συνθήκες.

Το σώμα δεν ακολουθεί κάθε περίοδο με τον ίδιο τρόπο. Η ηλικία, η υγεία, η κόπωση, ο ύπνος και όσα έχουν προηγηθεί μεταβάλλουν πραγματικά τη διαθεσιμότητα. Μια ημέρα που κάποτε έμοιαζε ελαφριά μπορεί τώρα να απαιτεί περισσότερη ανάπαυση. Αυτό δεν δίνει από μόνο του εξήγηση για κάθε δυσκολία. Φέρνει όμως ένα δεδομένο που δεν μπορεί να αντικατασταθεί μόνο από τη θέληση ή από την εικόνα του παλιού εαυτού.

Οι σχέσεις έχουν επίσης ρυθμό. Υπάρχουν περίοδοι πυκνής επαφής και άλλες όπου η απόσταση μεγαλώνει. Μια αλλαγή στη συχνότητα δεν αποδεικνύει μόνη της τι συμβαίνει ανάμεσα στους ανθρώπους. Μπορεί να συνδέεται με εργασία, φροντίδα, ανάγκη απομόνωσης, νέα προτεραιότητα ή πραγματική απομάκρυνση. Το γεγονός ότι ο ρυθμός άλλαξε παραμένει ορατό, χωρίς να χρειάζεται να γεμίσει αμέσως με μια οριστική ερμηνεία.

Κάποιες κοινές συμφωνίες συνεχίζουν να στηρίζονται σε παλιό χρόνο. Ο ένας θεωρεί αυτονόητη μια άμεση απάντηση, ενώ ο άλλος δεν μπορεί πια να είναι διαθέσιμος με τον ίδιο τρόπο. Μια ομάδα περιμένει την παλιά ταχύτητα από κάποιον που έχει αναλάβει νέες ευθύνες. Η ασυμφωνία τότε δεν βρίσκεται μόνο μέσα στον άνθρωπο. Έχει γίνει μέρος του κοινού χώρου και μπορεί να εμφανίζεται ως απογοήτευση, πίεση ή επαναλαμβανόμενη παρεξήγηση.

Ο γνώριμος ρυθμός μεταφέρει και ταυτότητα. Κάποιος γνωρίζει τον εαυτό του ως γρήγορο, πάντα διαθέσιμο, σταθερά παραγωγικό ή άνθρωπο που χρειάζεται πολύ χρόνο. Όταν η πραγματικότητα αλλάζει, η μεταβολή του ρυθμού μπορεί να μοιάζει σαν απώλεια του ίδιου του προσώπου. Ωστόσο ο άνθρωπος δεν εξαντλείται από την ταχύτητα με την οποία έκανε τα πράγματα σε μια προηγούμενη περίοδο.

Μερικές αλλαγές ρυθμού είναι προσωρινές. Μια ασθένεια, ένα νέο έργο, μια γέννηση, μια απώλεια ή μια μετακόμιση μετακινούν ολόκληρη την ημέρα. Δεν χρειάζεται κάθε προσωρινή μεταβολή να παρουσιαστεί ως νέα μόνιμη μορφή. Ταυτόχρονα, το προσωρινό δεν σημαίνει ασήμαντο. Όσο διαρκεί, αποτελεί την πραγματικότητα μέσα στην οποία οργανώνονται η προσοχή, η εργασία και οι σχέσεις.

Άλλες αλλαγές αποκτούν διάρκεια χωρίς μια συγκεκριμένη στιγμή απόφασης. Ο άνθρωπος παρατηρεί ότι εδώ και μήνες προτιμά διαφορετικές ώρες, χρειάζεται άλλες αποστάσεις ή δεν επιστρέφει στην παλιά συχνότητα. Το νέο δεν ανακοινώθηκε· εγκαταστάθηκε σταδιακά. Η αναγνώρισή του δεν απαιτεί να καταδικαστεί ο προηγούμενος τρόπος. Επιτρέπει μόνο να πάψει η σημερινή ζωή να μετριέται αποκλειστικά με το παλιό μέτρο.

Ο εξωτερικός χρόνος δεν είναι πάντοτε διαπραγματεύσιμος. Υπάρχουν ωράρια, σχολεία, προθεσμίες, μετακινήσεις και ανάγκες άλλων ανθρώπων. Η εσωτερική μεταβολή συναντά αυτά τα όρια και δεν τα εξαφανίζει. Μερικές φορές υπάρχει δυνατότητα αναδιάταξης. Άλλες φορές το μόνο που φαίνεται είναι η πραγματική ένταση ανάμεσα στον χρόνο που ζητά η ζωή και στον χρόνο που επιβάλλουν οι συνθήκες.

Μια αλλαγή ρυθμού μπορεί να αφήσει ελεύθερο χώρο. Αυτός ο χώρος δεν χρειάζεται να γεμίσει αμέσως με νέα δραστηριότητα. Μπορεί να παραμείνει άδειος, να υποδεχτεί κάτι που δεν είχε θέση ή να δείξει ότι η προηγούμενη πληρότητα έκρυβε μια μόνιμη κόπωση. Ο κενός χρόνος δεν είναι από μόνος του απώλεια ούτε ευκαιρία. Αποκτά τη μορφή που του δίνει η πραγματική ζωή.

Όταν ο γνώριμος ρυθμός δεν ταιριάζει, η αλλαγή μπορεί να είναι ήδη παρούσα πριν βρεθούν οι λέξεις που θα την περιγράψουν. Η ημέρα την γνωρίζει μέσα από καθυστερήσεις, βιασύνες, διακοπές και νέες αποστάσεις. Καμία από αυτές δεν δίνει μόνη της τελική απάντηση. Μαζί μπορούν να φανερώσουν ότι ο χρόνος του παλιού τρόπου δεν είναι πια αυτονόητος.

Ο ρυθμός αλλάζει μερικές φορές πριν αλλάξει η ονομασία, ο ρόλος ή η εξωτερική μορφή. Οι ίδιες πράξεις συνεχίζουν, αλλά δεν συναντούν τον άνθρωπο στο ίδιο σημείο.

Ανάμεσα στην επιτάχυνση και στην επιβράδυνση, μπορεί να εμφανίζεται απλώς ένας άλλος χρόνος που δεν έχει ακόμη γίνει γνώριμος.